<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>डी०सी० मोटर्स का स्पीड कन्ट्रोल</title>
	<atom:link href="https://electronicgyan.com/tag/%e0%a4%a1%e0%a5%80%e0%a5%a6%e0%a4%b8%e0%a5%80%e0%a5%a6-%e0%a4%ae%e0%a5%8b%e0%a4%9f%e0%a4%b0%e0%a5%8d%e0%a4%b8-%e0%a4%95%e0%a4%be-%e0%a4%b8%e0%a5%8d%e0%a4%aa%e0%a5%80%e0%a4%a1-%e0%a4%95%e0%a4%a8/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://electronicgyan.com/tag/डी०सी०-मोटर्स-का-स्पीड-कन/</link>
	<description>Learn here Electronics</description>
	<lastBuildDate>Sat, 23 Nov 2019 16:54:29 +0000</lastBuildDate>
	<language>en-US</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=6.9.4</generator>

<image>
	<url>https://i0.wp.com/electronicgyan.com/wp-content/uploads/2017/08/Electronic.jpg?fit=32%2C30&#038;ssl=1</url>
	<title>डी०सी० मोटर्स का स्पीड कन्ट्रोल</title>
	<link>https://electronicgyan.com/tag/डी०सी०-मोटर्स-का-स्पीड-कन/</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
<site xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">134266365</site>	<item>
		<title>DC motors का स्पीड कन्ट्रोल method -Electronic Gyan</title>
		<link>https://electronicgyan.com/speed-control-of-dc-motors/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Vivek Chaudhary]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 23 Nov 2019 16:30:26 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Electrical]]></category>
		<category><![CDATA[D.C.Series Motors की गति नियंत्रित]]></category>
		<category><![CDATA[DC Shunt Motor की गति नियंत्रित]]></category>
		<category><![CDATA[Speed Control of DC  Motors]]></category>
		<category><![CDATA[डी०सी० मोटर्स का स्पीड कन्ट्रोल]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://electronicgyan.com/?p=1847</guid>

					<description><![CDATA[<p>डी०सी० मोटर्स का स्पीड कन्ट्रोल (Speed Control of DC Motors) D.C. Shunt Motor की घूर्णन...</p>
<p>The post <a href="https://electronicgyan.com/speed-control-of-dc-motors/">DC motors का स्पीड कन्ट्रोल method -Electronic Gyan</a> appeared first on <a href="https://electronicgyan.com">ELECTRONIC GYAN</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<h1>डी०सी० मोटर्स का स्पीड कन्ट्रोल (Speed Control of DC Motors)</h1>
<h2>D.C. Shunt Motor की घूर्णन गति नियंत्रित करने की निम्न विधियाँ है :-</h2>
<ol>
<li>फील्ड कन्ट्रोल विधि (Field Control Method)</li>
<li>आर्मेचर कन्ट्रोल विधि (Armature Control Method)</li>
<li>सप्लाई वोल्टेज परिवर्तन विधि (Supply Voltage Variation Method)</li>
</ol>
<h3>Speed Control of DC  Motors फील्ड कन्ट्रोल विधि :-</h3>
<p>इस विधि में फील्ड फ्लक्स को घटाने बढ़ाने के लिए फील्ड वाइंडिंग के सिरीज में एक रिहोस्टेट लगाया जाता है | रिहोस्टेट रेजिस्टेंस का मान घटाने से फील्ड फ्लक्स बढ़ता है और उससे मोटर की गति बढ़ती है | इस विधि में सामान्य गति की अपेक्षा 15% से 30% तक अधिक गति प्राप्त की जा सकती है यह सस्ती और सरल विधि है |</p>
<figure id="attachment_1848" aria-describedby="caption-attachment-1848" style="width: 369px" class="wp-caption aligncenter"><img data-recalc-dims="1" fetchpriority="high" decoding="async" data-attachment-id="1848" data-permalink="https://electronicgyan.com/speed-control-of-dc-motors/field-control-method/" data-orig-file="https://i0.wp.com/electronicgyan.com/wp-content/uploads/2019/10/Field-Control-Method.png?fit=369%2C317&amp;ssl=1" data-orig-size="369,317" data-comments-opened="1" data-image-meta="{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}" data-image-title="Field Control Method" data-image-description="" data-image-caption="&lt;p&gt;Field Control Method&lt;/p&gt;
" data-medium-file="https://i0.wp.com/electronicgyan.com/wp-content/uploads/2019/10/Field-Control-Method.png?fit=300%2C258&amp;ssl=1" data-large-file="https://i0.wp.com/electronicgyan.com/wp-content/uploads/2019/10/Field-Control-Method.png?fit=369%2C317&amp;ssl=1" class="wp-image-1848 size-full" title="DC motors का स्पीड कन्ट्रोल" src="https://i0.wp.com/electronicgyan.com/wp-content/uploads/2019/10/Field-Control-Method.png?resize=369%2C317&#038;ssl=1" alt="DC motors का स्पीड कन्ट्रोल" width="369" height="317" srcset="https://i0.wp.com/electronicgyan.com/wp-content/uploads/2019/10/Field-Control-Method.png?w=369&amp;ssl=1 369w, https://i0.wp.com/electronicgyan.com/wp-content/uploads/2019/10/Field-Control-Method.png?resize=300%2C258&amp;ssl=1 300w" sizes="(max-width: 369px) 100vw, 369px" /><figcaption id="caption-attachment-1848" class="wp-caption-text">Field Control Method</figcaption></figure>
<h4><span style="color: #0000ff;">जरुर पढ़ें </span></h4>
<ul>
<li class="entry-title"><a href="https://electronicgyan.com/what-is-standard-logic-gates/"><span style="color: #0000ff;">मानक लॉजिक गेट्स</span></a></li>
<li class="entry-title"><a href="https://electronicgyan.com/what-is-dc-motor-and-type-of-dc-motors/"><span style="color: #0000ff;">DC Motor क्या है ?/DC Motors की किस्मे</span></a></li>
<li class="entry-title"><a href="https://electronicgyan.com/forward-reverse-motor-starter/"><span style="color: #0000ff;">Forward Reverse Motor Starter | Forward and Reverse Control Circuit</span></a></li>
<li class="entry-title"><a href="https://electronicgyan.com/type-of-generators/"><span style="color: #0000ff;">Generators कितने प्रकार के होते है ? / Generators की चुम्बक और वाइंडिंग विधि।</span></a></li>
</ul>
<h3>आर्मेचर कन्ट्रोल विधि :-</h3>
<p>इस विधि में आर्मेचर के सिरीज में एक रिहोस्टेट लगाया जाता है | रिहोस्टेट रेजिस्टेंस का मान घटाने से आर्मेचर का विभवान्तर बढ़ता है और उससे मोटर की गति बढ जाती है | इस विधि में विधुत शक्ति अधिक व्यय होती है और मोटर की गति सामान्य से कम रहती है |</p>
<figure id="attachment_1849" aria-describedby="caption-attachment-1849" style="width: 369px" class="wp-caption aligncenter"><img data-recalc-dims="1" decoding="async" data-attachment-id="1849" data-permalink="https://electronicgyan.com/speed-control-of-dc-motors/armature-control-method/" data-orig-file="https://i0.wp.com/electronicgyan.com/wp-content/uploads/2019/10/Armature-control-Method.png?fit=369%2C338&amp;ssl=1" data-orig-size="369,338" data-comments-opened="1" data-image-meta="{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}" data-image-title="Armature control Method" data-image-description="" data-image-caption="&lt;p&gt;Armature control Method&lt;/p&gt;
" data-medium-file="https://i0.wp.com/electronicgyan.com/wp-content/uploads/2019/10/Armature-control-Method.png?fit=300%2C275&amp;ssl=1" data-large-file="https://i0.wp.com/electronicgyan.com/wp-content/uploads/2019/10/Armature-control-Method.png?fit=369%2C338&amp;ssl=1" class="size-full wp-image-1849" src="https://i0.wp.com/electronicgyan.com/wp-content/uploads/2019/10/Armature-control-Method.png?resize=369%2C338&#038;ssl=1" alt="Armature control Method" width="369" height="338" srcset="https://i0.wp.com/electronicgyan.com/wp-content/uploads/2019/10/Armature-control-Method.png?w=369&amp;ssl=1 369w, https://i0.wp.com/electronicgyan.com/wp-content/uploads/2019/10/Armature-control-Method.png?resize=300%2C275&amp;ssl=1 300w" sizes="(max-width: 369px) 100vw, 369px" /><figcaption id="caption-attachment-1849" class="wp-caption-text">Armature control Method</figcaption></figure>
<h3>सप्लाई वोल्टेज परिवर्तन विधि :-</h3>
<p>इस विधि में रिहोस्टेट सप्लाई के सिरीज में लगाया जाता है | रिहोस्टेट रेजिस्टेंस का मान घटाने से फील्ड और आर्मेचर को अधिक वोल्टेज जाने लगता है और मोटर की गति बढ़ जाती है | इस विधि में विधुत शक्ति अधिक व्यय होती है इस लिए यह विधि बहुत कम प्रयोग की जाती है |</p>
<figure id="attachment_1850" aria-describedby="caption-attachment-1850" style="width: 369px" class="wp-caption aligncenter"><img data-recalc-dims="1" decoding="async" data-attachment-id="1850" data-permalink="https://electronicgyan.com/speed-control-of-dc-motors/voltage-control-method/" data-orig-file="https://i0.wp.com/electronicgyan.com/wp-content/uploads/2019/10/Voltage-Control-Method.png?fit=369%2C341&amp;ssl=1" data-orig-size="369,341" data-comments-opened="1" data-image-meta="{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}" data-image-title="Voltage Control Method" data-image-description="" data-image-caption="&lt;p&gt;Voltage Control Method&lt;/p&gt;
" data-medium-file="https://i0.wp.com/electronicgyan.com/wp-content/uploads/2019/10/Voltage-Control-Method.png?fit=300%2C277&amp;ssl=1" data-large-file="https://i0.wp.com/electronicgyan.com/wp-content/uploads/2019/10/Voltage-Control-Method.png?fit=369%2C341&amp;ssl=1" class="size-full wp-image-1850" src="https://i0.wp.com/electronicgyan.com/wp-content/uploads/2019/10/Voltage-Control-Method.png?resize=369%2C341&#038;ssl=1" alt="Voltage Control Method" width="369" height="341" srcset="https://i0.wp.com/electronicgyan.com/wp-content/uploads/2019/10/Voltage-Control-Method.png?w=369&amp;ssl=1 369w, https://i0.wp.com/electronicgyan.com/wp-content/uploads/2019/10/Voltage-Control-Method.png?resize=300%2C277&amp;ssl=1 300w" sizes="(max-width: 369px) 100vw, 369px" /><figcaption id="caption-attachment-1850" class="wp-caption-text">Voltage Control Method</figcaption></figure>
<h2>Speed Control of DC  Motors</h2>
<h2>D.C.Series Motors की गति नियंत्रित करना</h2>
<p>सिरीज मोटर की गति नियंत्रित करने के लिए फील्ड अथवा आर्मेचर के समानान्तर में रिहोस्टेट लगाया जाता है | जो डाइवर्टर (diverter) कहलाता है | डाइवर्टर रेजिस्टेंस बढ़ाने से मोटर की गति बढ़ जाती है और इसके विपरीत डाइवर्टर रेजिस्टेंस घटाने से मोटर की गति घट जाती है |</p>
<p><strong>दोस्तों अगर हमारे द्वारा दी गई जानकारी आपको अच्छी और उपयोगी लगी है तो आपने दोस्तों के साथ जरूर शेयर करे। और पोस्ट को Like और Share जरूर करे । और इलेक्ट्रॉनिक्स की जानकारी के लिए हमारे ब्लॉग electronic gyan को subscribers करे.</strong></p>
<p>The post <a href="https://electronicgyan.com/speed-control-of-dc-motors/">DC motors का स्पीड कन्ट्रोल method -Electronic Gyan</a> appeared first on <a href="https://electronicgyan.com">ELECTRONIC GYAN</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">1847</post-id>	</item>
	</channel>
</rss>
